Wielu z Was napotyka trudności w napisaniu bibliografii do swojej prezentacji. Przedstawiamy tu opisy bibliograficzne oraz kilka praktycznych wskazówek, które powinny ułatwić Wam pracę.

OPIS BIBLIOGRAFICZNY - to uprządkowany zespół danych o książce (artykule), służący do jej identyfikacji.

BIBLIOGRAFIA ZAŁĄCZNIKOWA (literatura przedmiotu, wykaz źródeł) -
zawiera skrócone opisy bibliograficzne dokumentów, na które powołuje się autor pracy (cytowanych lub tylko związanych z tematem). Sporządza się ją dla ukazania warsztatu naukowego wykonanej pracy. Pozwala ocenić znajomość tematyki i oryginalność pracy. Jest dla czytelnika źródłem informacji o innych opracowaniach na dany temat. Bibliografię umieszczamy na końcu pracy.

Układ bibliografii jest umowny. Informator maturalny zaleca następujący podział:

1.   Literatura podmiotu (omawiane przez nas w pracy utwory literackie
i inne teksty kultury)
2. Literatura przedmiotu wykorzystane przez nas opracowania ogólne (np. słowniki, encyklopedie, historie literatury) i szczegółowe (książki, artykuły, dokumenty elektroniczne)
3. Materiały pomocnicze wykorzystane do "ubarwienia " naszej wypowiedzi fragmenty filmów, obrazy, muzyka itp.

W obrębie poszczególnych grup obowiązuje alfabetyczna kolejność opisów.

Zasady sporządzania przypisów i bibliografii są znormalizowane.
Określają je normy:

PN-ISO 690 z lipca 2002 roku (dla książek i czasopism)
oraz PN-ISO-2 :1999 (dla dokumentów elektronicznych).
Główna zmiana w stosunku do poprzedniej normy to obowiązek podawania w opisie numeru ISBN dla książek i ISSN dla czasopism oraz oznaczenie wydania.
(Skrót ISBN pochodzi z ang.: International Standard Book Number.
W 10-cyfrowym numerze jest zapisana informacja o kraju, wydawcy i o samej książce (np. 83 na początku oznacza Polskę).

Od 1 stycznia 2007roku obowiązuje 13-cyfrowy numer ISBN. Aktualny numer poprzedzony prefiksem 978 jest identyczny z używanym w kodzie paskowym.

Elementy wytłuszczone w opisach są obowiązkowe.

1. Nie zapomnij podać numeru ISBN i ISSN.
2. Norma nie wymaga podawania nazwy wydawnictwa, natomiast trzeba podać oznaczenie wydania i numer ISBN/ISSN.
3. Numer ISBN i ISSN nie jest obowiązkowy w opisach przy rozdziale, fragmencie, artykule.
4. Cudzysłów obowiązuje wyłącznie przy podawaniu tytułu czasopisma.
5. Informacje o książce spisuj ze strony tytułowej (nie z okładki).
6. Możesz podać tylko inicjał imienia autora (o ile nie utrudni to identyfikacji).
7. Pomiń informacje o stopniach naukowych i funkcjach służbowych autora.
8. Opis zaczynamy od nazwiska autora, potem następuje jego imię.
9. Długi tytuł można skracać – pierwsze wyrazy muszą być podane, wyrazy pominięte zaznacza się wielokropkiem.
10. Można skracać typowe wyrażenia i nazwy wydawnictw, jeśli nie utrudni to ich identyfikacji.
11. Jeśli nie można ustalić autora, wtedy pierwszym elementem opisu jest tytuł.
12. Stosuj konsekwentnie w całej bibliografii jeden sposób interpunkcji i jeden sposób zapisu. Norma dopuszcza pewną dowolność interpunkcji oraz wyróżnień graficznych (np. krój czcionki, podkreślenia). Obowiązuje jedynie absolutna konsekwencja w sposobie raz przyjętego zapisu.

OPIS KSIĄŻKI JEDNOTOMOWEJ

Autor, Tytuł: dodatek do tytułu, Oznaczenie wydania, Miejsce wydania: Nazwa wydawcy, rok wydania. ISBN.




• BORELLI Siegfried, MAYENBURG von Jost, POLSTER Edburga; tł. Beata  Górska: Dieta dla alergików: jak zdrowo żyć. Warszawa: „Świat Książki”, 1995. ISBN 83-88296-55-8.




OPIS KSIĄŻKI WIELOTOMOWEJ

Autor: Tytuł: dodatek do tytułu. Oznaczenie tomów. Oznaczenie wydania. Miejsce wydania: Nazwa wydawcy, rok wydania. ISBN.




• PRUS B.: Lalka. T. 1-3. Wyd. 19 popr. i rozsz. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1953. ISBN 83-8765-87-9.




OPIS ROZDZIAŁU W PRACY ZBIOROWEJ

Autor rozdziału. Tytuł rozdziału. W: Tytuł całej książki. Pod. red. Oznaczenie wydania. Miejsce wydania: Nazwa wydawcy, rok wydania, strony zajęte przez rozdział. 




• BANDURA L. Braki naszej literatury dziecięcej. W: Literatura dla dzieci i młodzieży w latach 1918-1939. Pod. red. W. J. Białka. Warszawa: PWN, 1979, s. 22-40.

OPIS PRACY ZBIOROWEJ

Tytuł. Autorzy lub Pod. red. Oznaczenie wydania. Miejsce wydania: Nazwa Wydawcy, rok wydania. ISBN.




• Kuchnia polska. Helena Kulzowa-Haliczowa, Maria Laskowska, Sabina Witkowska i in. Wyd. 37. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Ekonomiczne, 1994. ISBN 83-654-87-3.

OPIS ROZDZIAŁU KSIĄŻKI

Autor rozdziału. Tytuł rozdziału: dodatek do tytułu. W: Tytuł całej książki. Oznaczenie wydania. Miejsce wydania: Nazwa wydawcy, rok wydania, strony zajęte przez rozdział.

• MORCINEK, Gustaw. Prawdziwa historia o rozbójniku Ondraszku. W: Tajemnicza przygoda. Warszawa 1998, s. 33-44.




OPIS CZASOPISMA

Tytuł czasopisma: dodatek do tytułu. Autor lub Redaktor. Rok i numer czasopisma. Miejsce wydania: Nazwa wydawcy. ISSN.




• Biblioteka w Szkole: miesięcznik nauczycieli bibliotekarzy. Red. naczelny Juliusz Wasilewski. 2004 nr 11. Warszawa: Agencja „SUKURS”. ISSN 0323-8194.




OPIS ARTYKUŁU W CZASOPIŚMIE

Autor artykułu. Tytuł artykułu. "Tytuł czasopisma" Rok wydania, numer czasopisma, strony zajętej przez artykuł.




• Jan, Wasilewski. Kłopoty z bibliografią załącznikową. "Poradnik Biblotekarza" Kwiecień 1999, nr 3 / 4, s. 11-14, 22-76.

 

DOKUMENTY ELEKTRONICZNE

Autor. Tytuł (w formie występującej w źródle). Typ nośnika – podany w nawiasie kwadratowym, np. [online], [CD-ROM], [taśma magnetyczna], [dyskietka], [poczta elektroniczna]. Wydanie (wersja, miejsce wydania, wydawca, copyright, data aktualizacji)- o ile można ustalić). Tytuł fragmentu (przy opisie fragmentu dokumentu elektronicznego). Warunki dostępu (dla dokumentów on-line)
Miejsce wydania. Wydawca. Data wydania. Data aktualizacji. Data dostępu - podana w nawiasie kwadratowym tylko dla dokumentów online. Warunki dostępu – dla dokumentów online. ISBN/ISSN.

 

• Woźniczka-Paruzel Bronisława. Alkoholizm zaczarowane koło. [online]. [dostęp 28 października 2004]. Dostępny w World Wide Web: http://www.alkoholizm.akcjasos.pl.>.
• Kopaliński W.: Wielki multimedialny słownik W. Kopalińskiego. [CD-ROM]. Warszawa: PWN 2000
  
• Słowniki PWN. [CD-ROM]. Edycja 2003 w.1.1. Warszawa: PWN 2002. Słownik poprawnej polszcyzny
  
• Mickiewicz A.: Pan Tadeusz [on-line]. Skarbnica literatury polskiej. Dostępny w internecie: http://www.literatura.zapis.net.pl/pan_tadeusz
  
• Papszun T.: J.R.R. Tolkien- pierwsza polska strona domowa. Modyfikacja: 2003.07.09. Dostępna w internecie: http://www.lodz.tpsa.pl/bez/tolkien
  

OPIS ARTKUŁU W DOKUMENCIE ELEKTR.

 Autor artykułu: Tytuł artykułu. "Tytuł dokumentu macierzystego" (książki, bazy danych, czasopisma). [Nośnik]. Wydanie (wersja, m-ce wyd., wydawca, rok). Oznaczenie zeszytu (dla e-czasopisma). Lokalizcja (o ile jest numeracja stron). Warunki dostępu (dla dokumentów on-line).

• BARDEL L.: Sen o nieśmiertelności. „Znak”. [online]. 2002 nr 54. Dostępne w internecie: http://www.znak.com.pl/znak/bardel.html. ISSN 7654-8976.
• Jan XXIII: Encyklika Pacem in Terris. W: "Nauczanie Kościoła Katolickiego". [CD-ROM]. Kraków: Wyd.m 2002
  

 OPIS FILMU

 (Propozycja opisu - podajemy za forum internetowym "Biblioteki w Szkole", www.bibliotekawszkole.pl ).

• CZAPCZYK Piotr. CZARNECKA Anna. Poezja współczesna. [Film]. Warszawa: Telewizja Polska, 1997. 1 kas. VHS.
• Pan Tadeusz [Film]. Reż. Andrzej WAJDA. Warszawa: Vision Film, 2000. 1 kas. VHS
  

OPIS DOKUMENTU DŹWIĘKOWEGO

  (Propozycja opisu - podajemy za forum internetowym "Biblioteki w Szkole")

• BACH J. S. Brandemburg Concertos. [Dokument dźwiękowy] Warszawa: Pometon EMI, 1999. Płyta CD.
• Pawlikowska-Jasnorzewska M.: Wiersze. [Dokument dźwiękowy]. Warszawa: Polskie Nagrania 1988. Taśma magnet.